Tags

Photobucket

– Kurokami –
黒髪

Đây là mảng Jiuta (thi ca) trong thể loại Hauta (từ Ha trong tiếng Nhật rất nhiều nghĩa, nên tôi không đoán ra trong trường hợp này nghĩa là gì) của trường Ikuta Ryu. Mảng này được sáng tác cho Shakuhachi (sáo trúc truyền thống Nhật Bản) vào thế kỷ 18, đã từng được sáng tác cho Koto (giống Đàn Tranh của Việt Nam), và cho Shamisen (một loại đàn dây có mặt đàn hình vuông, cần dài và nhỏ giống đàn Nguyệt – muốn biết thêm chi tiết, xin liên hệ tôi Image) bởi Koide Ichijyuro.

Lịch sử (do Tsuge Gen’ichi ghi chép):

Kurokami (Tóc đen huyền) được cho là khởi nguồn từ mảng Jiuta do một nhạc sĩ ẩn danh sáng tác. Tuy nhiên, ngày nay nó được biết đến rộng rãi như một mảng Nagauta (trường ca). Phiên bản Nagauta được cải biên bởi Kineya Sakichi, đã được sử dụng như một mảng Meriyasu trong kịch Kabuki, Oakinai hirugakojima, vở kịch hàng đầu tại nhà hát Nakamura-Za ở Edo (nay là Tokyo) năm 1784. Chính phiên bản này đã từ Edo, nổi tiếng tới Osaka vào cuối thế kỷ 18.

[歌詞]
黒髪の 結ぼれたる思いには 解けて寝た夜の枕とて 独り寝る夜の仇枕
袖は片敷く妻じゃと云うて 愚痴な女子の心も知らず しんと更けたる鐘の声
昨夜の夢の今朝覚めて 床し懐かしやるせなや 積もると知らで積もる白雪
[口語訳]
お互いの髪がもつれ合うような疑いの気持ちも解けて、仲ようねんねした晩もあったのに、おっさんまた出ていきよった。余計に独り寝が寂しいやんか、口ではうまいことばっかし云うてからに、おなごの気持ちも分からんと、ゆんべはまた夢にまで見てしもた。憎いけど帰って来てほしいなぁ、ほんま雪は何も知らんと降ってはるわ
■衿替えについて■
衿替えとは刺繍をほどこした紅いのんやら白いのん、一枚がうん十万もする舞妓ちゃんの派手な衿から真っ白の芸妓はんの衿に替えることどす。そう、舞妓ちゃんから芸妓はんになる儀式を云うのんどす。
衿替えの一週間前位から、舞妓ちゃんは黒紋付に三本襟足の正装で、髪は先笄(さっこう)という江戸時代に若妻がしたていう髪形に結うて、お歯黒をさすのんどす。これは昔の舞・芸妓はんは今みたいに自由に結婚とかでけしまへんどしたさかい、かわいそ やちゅうていっぺんは若妻の恰好さしてあげたんやそうどす。
この恰好でお座敷を廻り、祝い事の時に舞われる「黒髪」ちゅう 舞を舞うのんどす。少女から大人へと変わるひととき、その艶やかさに観る者は思わずぞくっとさせられます。
口語訳 襟替え解説 たかまろ氏

Kurokami có khá nhiều phiên bản, nhưng có vẻ như vẫn được chơi chủ yếu trên Shakuhachi. Sau đây là 2 phiên bản tôi tìm được:

Phiên bản này có lẽ thuộc mảng Jiuta (phiên bản đầu tiên):

I tied up my black hair with strong feelings in my heart.
My hair was loose on the pillow at night.
I was alone.
He never truly loved me.
Only the temple bell was heard in the still night.
This morning I left my love still dreaming.
The snow is getting deeper, deeper
and does not feel my sadness.

Xin được đưa ra sau đây bản dịch trong Kaze Hikaru của NXB Trẻ:

…Kết mối duyên tình
Tóc xõa nằm kề kẻ tình chung
Đêm nay cô độc ôm gối chiếc
Hương tóc gợi nên
Nỗi ngậm ngùi
Tự trách thê lương một mình gánh
Đêm khuya văng vẳng tiếng chuông ngân
Chợt bừng tỉnh lại giấc mơ xuân
Rốt cuộc vẫn không bôi xóa được
Tình này còn vương mãi đến bao lâu
Đến bao lâu…

Phiên bản này có lẽ thuộc Nagauta (phiên bản sau này): Nagauta tôi tìm được một phiên bản tiếng Anh và tiếng Việt, nội dung hơi khác nhau, xin đưa cả hai lên đây:

Poem (translated by Tsuge Gen’ichi)
It is the pillow
We shared that night,
When I let down
My jet-black hair.
That is the cause of my lament
When I sleep alone
With my single robe
To cover me.
‘You are mine,’ he said,

Not knowing the heart
Of a simple girl.
The voice of a temple bell,
Sounds into the quiet night.

Awakening from an empty dream
In the morning,
How lovely, sweet,
And helpless is my longing.
Before I know it
The silver snow has piled up.

Thơ (dịch theo bản của Tsuga Gen’ichi bởi tôi :P):

Đây chiếc gối
Ta bên nhau đêm ấy,
Hãy để em
Xõa mái tóc đen dài.
Như lời than khóc nỉ non
Một mình trong đêm vắng
Tấm áo khoác mỏng manh
Phủ tấm thân héo mòn
Anh đã chẳng nói rằng
“Em là của anh” ư?

Trái tim phụ nữ giản dị
Hiểu được chăng hỡi chàng?
Chuông chùa văng vẳng ngân,
Trong đêm khuya lạnh vắng.

Mộng đơn độc, chợt tỉnh giấc,
Sớm mai, tươi đẹp biết bao nhiêu,
Nỗi khát khao thiêu đốt, chẳng phai nhạt.
Tuyết phủ trắng nhân gian,
Em nào hay…

Tóc đen

Ánh chiều tà dâng lên cay đắng
Tóc đen, tiễn kẻ đi xa
Hôm qua còn kề bên tâm sự
Thế mà nay cách biệt âm dương

Phút biệt li thấm đầy máu đỏ
Máu ai? Máu chàng hay là thiếp ?
Nước mắt lưng chòng dạ đau như cắt
Một giây im lặng…

Thiếp mất chàng thật ư ?

Phút cuối cùng kô được chung tay
Kô được ào đến ôm xác chàng lạnh giá
Hỡi chúa! Sao lại phán chàng có tội
Để bây giờ ta gặm nỗi cô đơn.

Tay kiếm rút ra chớp nhoáng
Lặng lẽ đào rơi, vạn nỗi hờn
Mùa xuân, mùa máu, mùa xa vắng
Hỡi ôi! Lầm than, tranh chiến đến bao giờ.

Samurai là gì ?
Để cuối cùng phải đổ máu trên đao kiếm
Ta kô hận khi mình yêu dang dở
Mà chỉ căm ba chữ “hiệp khách hành”

Kĩ nữ là gì ?
Phải chịu cho nam nhi đùa cợt
Hỡi ôi! Ai hiểu nổi ?
Đây là chốn đường cùng thê lương.

Tóc đen
Buông xoã, rối bời
Lầm tưởng ngày mai, một ngày vui
Cả đời chỉ mang một mối tình sâu nặng
Thế mà nay đã vỡ tan rồi.

Tóc đen
Thời con gái còn chưa dứt
Nay theo chàng cắt đứt tuổi xuân
Cõi thiên thai sẽ thành đôi tròn lứa
Kiếp chung tình nay chấm dứt từ đây.

Đây là phiên bản tiếng Việt tôi thích nhất của Kurokami, nó đã khắc họa sâu sắc mối tình của một thời thuộc chế độ cũ ở Nhật Bản, dù yêu nhau thắm thiết, nhưng người đàn ông còn sự nghiệp lớn “Ta yêu em, nhưng ta yêu lý tưởng hơn”, và đành bỏ lại phía sau người vợ yêu dấu, anh nguyện hiến dâng cả cuộc đời cho nghiệp lớn, còn người vợ chỉ biết ở nhà mòn mỏi đợi chờ, đợi chờ cho đến một ngày đoàn tụ, một ngày xa vời, một ngày có lẽ chẳng bao giờ đến…

Đọc bản này mới thấy nó hợp với hoàn cảnh của Yamanami đến mức nào…

P/S: Page About đã được sửa!! XD

Advertisements